İçerik

Seçimler: Bölüm III

Seçimler: Bölüm III

Seçim sistemleri siyaset bilimi okuyanlar için genelde zor derslerden biridir çünkü kurgulanmış bir çok alternatif seçim yöntemi vardır. Nispi temsil ve çoğunluk sistemi üzerinden iki temel ayrıma gidilse de bir çok alt ayrım da bulunur. Örneğin dar bölge ile daraltılmış bölge birbirinden farklı sistemlerdir, bölge barajı ile genel barajın birbirinden farklı olduğu gibi. Geniş çevre, milli çevre kısmına hiç girmiyorum bile. Türkiye’de uygulanan ise nispi temsil yöntemidir yani oy oranları ile paralel bir biçimde seçilecek milletvekili sayısına ulaşılır. Elbette uygulanan %10 baraj bu sistemin güvenilirliğini sık sık sorgulatır. Çünkü baraj ana akım partilerden yani çoğunluktan yana olup, azınlık haklarını korunmaz hale getirir. Elbette blok liste daha doğrusu listeyi de geçelim kişiler yerine direkt partilere oy verdiğimiz için aslında biz seçtiğimiz milletvekillerinin kim olduğunu dahi bilmeyiz. Bu yüzden de aslında seçilen vekilin kendini halka tanıtmak gibi bir derdi yoktur, Genel Başkan’a yaranmak ve listede üst sıralara girmek kafidir. 

Bir zamanlar Meclisin yanında bir de Senato vardı mesela onun seçimleri de bambaşka türlüydü. Neyse çok uzatmayayım bugün aslında yerel seçimleri yazmak istiyordum, bildiğiniz gibi yerel seçimler şehirleri/ilçeleri/mahalleleri yönetecek lider ve ekibini seçmek üzerine kuruludur. Tabi muhtar haricinde yine kişilere değil partilere oy verdiğimiz için, bir çoğumuz yerel yöneticileri tanımayız bile. Ya da şehrin yöneticisini tanısak bile kendi ilçemiz hariç diğer ilçe yöneticilerini genellikle bilmeyiz. Hangi partiden olduğunundan haberdar olabiliriz ama adaylar belirlenirken patronların sözü geçtiğinden ilçe yaşayanları ile adayların çok bir ilişkisi olmaz genellikle. Aynı şey Belediye Meclis üyelikleri için de geçerlidir, kişileri tanıdığımız ve güvendiğimiz için değil belirli bir partinin mensubu olduğu için seçeriz. 

Bir de şu ayrımı eklemek gerek; bu bahsettiğimiz temsili demokrasidir yani halk kendisi direkt karar vermez, kendi adına karar verecek bir temsilci seçer ve kararlar/yasalar temsilciler arasında görüşülerek son halini alır. Doğrudan demokrasi ile temelde ayrıldığı nokta budur. Kararları temsilciler verir.

Fakat efendim siyaset bilimi - seçim sistemleri başlığı altında bu kadar alternatif gördük, duyduk, okuduk, araştırdık, inanın bir tanesinde bile bir Cumhurbaşkanı ile bir Büyükşehir Belediye Başkanının seçimlerde karşı karşıya geldiğini hiç mi hiç duymadık. O yüzden ben bilgisel derinliğimin son noktasına geldim efendim, buyurun bu seçimin ne menem bir seçim olduğunu da lütfen siz tanımlayın…


Dilin Kemiği?

Dilin Kemiği?

Seçimler: Bölüm II - YSⓀ

Seçimler: Bölüm II - YSⓀ